Khả năng thuyết trình của sinh viên

Khả năng thuyết trình trước giờ vẫn là một trong những điểm yếu của sinh viên mình. Sinh viên các ngành xã hội cần phải có khả năng thuyết trình tốt, cái đó không phải bàn đến. Nhưng sinh viên ngành Toán có cần biết thuyết trình, trình bày một vấn đề thế nào cho tốt hay không? Theo tôi thì còn tùy vào chí hướng của mỗi người. Nếu một sinh viên quyết tâm sau này đi theo con đường nghiên cứu và có thể đạt được những thành công vang dội, trình bày không tốt lắm cũng chẳng sao. Nhưng nếu muốn theo con đường giảng dạy hoặc làm Toán để kiếm cơm, như tui đây, thì phải luyện tập khả năng trình bày một vấn đề, xa hơn nữa là khả năng giảng dạy.

Tôi nghĩ khả năng trình bày một vấn đề cho rõ ràng cũng rất có ích khi viết proposal. Như anh Lê Dũng có nói trong loạt bài của mình, proposal viết xong có thể được những người không cùng ngành của mình đọc. Proposal cũng bị hạn chế về kích thước, nên mình không thể giải thích một cách dông dài. Trình bày vấn đề thế nào cho ngắn gọn mà khiến người ngoại đạo cũng hiểu được tưởng dễ mà không dễ. (Bài tập: Giải thích một cách ngắn gọn nhất những khái niệm sau cho một người không học toán: Continuous, Differentiable, Stability, Diffusion Equation, Linearization)

Ở Mỹ có nhiều trường rất khuyến khích sinh viên nghiên cứu và thuyết trình, có thể dưới dạng trình bày poster, nói ngắn trong 10-15 phút hoặc đẳng cấp cao hơn là trình bày trong seminar. Đó là những cách để sinh viên rèn luyện khả năng trình bày. Sinh viên cao học thì gần như ai cũng phải đi làm trợ giảng. Đó là cách mỗi khoa sử dụng sức lao động của sinh viên, dĩ nhiên có trả tiền đàng hoàng, đủ sống và mua vé về Việt Nam mỗi năm một lần. Nhưng đó cũng là cách để rèn luyện sinh viên khả năng thuyết trình. Hơn nữa sinh viên làm trợ giảng còn được tăng cường khả năng giao tiếp xã hội và làm quen với những vấn đề có thể phát sinh trong lớp học. Bản thân tôi học được nhiều thứ từ sinh viên của mình, nhiều khi rất đơn giản, chẳng hạn hypotenuse là cạnh huyền mà mãi đến lúc sang đây tôi mới biết.

Khả năng thuyết trình một cách tự tin cũng có vai trò quan trọng khi đi xin việc. Dĩ nhiên có những trường chú trọng khả năng nghiên cứu, việc thuyết trình hay hay dở không quan trọng bằng việc ứng viên đã và sẽ viết được bao nhiêu bài báo. Nhưng đa số các trường đều chú trọng đến khả năng giảng dạy cũng như khả năng hòa đồng vào tập thể của một ứng viên. Một người tự tin, hoạt bát bao giờ cũng được nhiều thiện cảm hơn một người rụt rè, ít nói.
Nói vòng vòng nãy giờ cũng chỉ muốn nói lên cái ý: Mình nên tận dụng hoàn cảnh hiện tại (làm trợ giảng cho sinh viên nước ngoài) để luyện thêm kỹ năng giao tiếp và khả năng trình bày vấn đề. Nếu mình thể hiện tinh thần cầu thị, thì ai cũng sẽ sẵn sàng giúp mình tiến bộ.

Câu hỏi: Theo bạn, những cách nào hiệu quả để cải thiện khả năng giao tiếp và thuyết trình?

About these ads

5 Responses to “Khả năng thuyết trình của sinh viên”

  1. LD Says:

    Bài viết có ích cho anh em lắm đó Long! Tuy nhiên cái chuyện: “…có thể đạt được những thành công vang dội, trình bày không tốt lắm cũng chẳng sao.” không ổn lắm! Có sao chứ lại chẳng sao? Viết hay trình bày không tốt thì nhiều khi “vang” chưa thấy mà chỉ thấy “dội” thôi! (Về viết lại, sửa lại mệt cả người!)

    Nhân đây làm HW của Long (theo những gì mình dạy trong lớp không bốc phét đâu):

    Continuous: trượt cầu trượt (slide), nếu có chỗ bị nứt gãy (gap) thì bể mông! You want a continuous slide to save your ??? !

    Differentiable: Lấy đạo hàm (derivative) gần như lấy sai phân (differentiate). Can you differentiate it? If you can, it is differentiable!

    Stability: Lấy viên bi bỏ vào cái tô, nó luôn chạy đi đâu ? Úp cái tô xuống, bỏ viên bi lên đít tô được không?

    Diffusion Equation: Thiên hạ chạy loăng quăng. Phương trình mô hình loăng quăng?

    Linearization: Phi tuyến (nonlinear) khó quá, ngó gần gần thì cái đồ thị ngó thấy cũng phẳng phẳng (linear)! Thôi xem cái phẳng phẳng rồi chắc cái không phẳng cũng hơi giống như vậy!

    @Luan: Bài Đôi mắt người Sơn Tây ngắt câu hơi thiếu chuẩn. Hai câu

    “Ngày trở lại quê hương
    Khúc hoàn ca rớm lệ”

    thuộc về khổ “Đôi mắt người Sơn Tây, U ẩn chiều lưu lac…”.

  2. Lê Hoàng Long Says:

    Thành công vang dội cỡ Galois thì cứ viết ra rồi bắt thiên hạ về tự đọc, tự viết lại thì cũng không sao :-) . Em đi học vẫn thấy có nhiều ông associate professor dạy và trình bày cũng dở ẹt, nhưng chắc họ làm nghiên cứu tốt nên bù qua đắp lại.

    Về “bài tập”, cách giải thích “linearization” của anh Dũng giống giống của em, nhưng em nói về một cái đồ thị cụ thể luôn, là hình tròn. Nhờ vậy nên em không cần đề cập đến từ “linear” trong cách giải thích của mình, đề phòng trường hợp người ta hỏi tiếp “linear” nghĩa là sao. “Continuous” và “Stability” hay, mai mốt em sẽ áp dụng, nhưng chắc em sẽ không nói nguyên văn như anh Dũng (tại có từ bị “beep”.) Còn “differentialble”, người ta sẽ không hiểu “derivative” và “differentiate” là gì, nên anh Dũng lại phải giải thích tiếp tục :-) .

    Những cách giải thích này có phải nhờ kinh nghiệm đi dạy của anh Dũng không? Lúc đầu mới đi dạy và mới phải đứng trước đám đông trình bày một vấn đề, anh Dũng có hồi hộp không, nhất là khi mình không được nói tiếng Việt? Lần đầu tiên em thi sát hạch kỹ năng trình bày, điểm của em thấp xệ. Nhờ vậy mà phải đi học, nên cũng biết thêm được mấy thứ hay.

  3. LD Says:

    Mấy cái từ bị “beep” đó được xài trong office hours thôi.:))) Nếu trong lớp thì dùng (save our behind” thì OK.

    Mấy cái này là tự bịa ra. Đi dạy thì mới đầu ai mà chẳng khớp, mặc dù mình đã đi dạy kèm ở VN nhưng chỉ cho một hai người thôi (lạ là mấy người này là con gái hết, mà mình lại không khớp mới hay chớ). Cái gì rồi cũng thành quen, nhưng phải tự tin (không phải về toán mà là về ngôn ngữ). Tuy vậy, khả năng sư phạm và diễn đạt vẫn là cái để phân biệt giữa dạy được và dạy giỏi.

    Khoe chút nha: Mình đã từng được đại diện trường/khoa ở Texas đi tranh cái gọi là Piper Professor award. Có điều mình láo quá khi viết trong resume cho họ là “tôi không xem tôi là người dạy học. Tôi làm toán!”. Rớt cái ạch! Có điều đỡ tủi là trước giờ chưa có người dạy khoa học nào được cái giải này cả! Chỉ có dân XH được thôi.

  4. thu Says:

    mình tự nhận thấy khả năng thuyết trình của mình wa kém .Mình hay run nên nói năng không thu hút đựoc ngừoi nghe. Cụ thể là hôm trước mình tham gia dự thi logo ở trường và mình thuyết trình lúng túng. Vậy là cơ hội đạt giải cao của mình đã mất. chán wa . Giúp mình với

  5. htluan Says:

    Bạn Thu,
    Chỉ có thể trả lời chung chung cho bạn là phải luyện tập nhiều. Còn luyện tập cái gì và như thế nào thì tùy từng người. Bạn có thể tự hỏi là mình muốn tập một bài thuyết trình này để đoạt giải mà thôi, hay kỹ năng thuyết trình, hay kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tranh luận / thảo luận.


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: