NAM QUỐC DÂN TU TRI (4-6/24)

Phan Bội Châu

GIÁC QUẦN THƯ
Quyển thứ nhất
NAM QUỐC DÂN TU TRI
(tất cả 24 bài) 1-3 4-6 7-9 10-12 13-15 16-18 19-21 22-24

4. Tính tự động

Trời cha đất mẹ, mới giáng sinh ta,
Một tiếng khóc òa, ta ra đời đó,
Nhơn nhơn con đỏ, tự nhiên nhi nhiên.
Chẳng cậy ai khuyên, chẳng phiền ai giục.
Chưa rờ đùm bọc, đã sẵn cơ quan.
Hay lật hay trườn, hay bò hay chựng.
Chốc đà hay đứng, chốc lại hay đi,
Hay tự mình hay, ấy là tự động.
Sức mình mình đựng, trí mình mình suy,
Không đẩy mà đi, không dìu mà đứng,
Gió ù mây dựng, ấy vẫn tính người.

5. Tính tự giác

Lòng là thợ giỏi, óc là thợ hay,
Tai mắt chân tay, lại như máy điện,
Soi vào thời hiện, như bức gương treo,
Gõ đến thời kêu, như chuông nhà phật.
Cơ trời nhiệm nhặt, chẳng quý mà linh,
Là bởi tính mình, tự nhiên cảm giác;
Vui mừng thương giận, chạm thời biết ngay,
Phải trái dở hay, đứng đâu biết đó,
Tính ta trời phú, nào phải đá cây,
Hai chữ lương tri, thực là thầy thợ.

6. Tính tự vệ

Hễ là một vật, có một cách khôn,
Muốn cho sinh tồn, phải cần tự vệ,
Dù loài nhỏ bé, cũng biết mọi đường.
Đàn kiến xoi hang, bầy ong gây tổ,
Én ngừa mưa gió, ngậm bùn qua sông,
Nhạn sợ lạnh lùng, dời nam tránh bắc,
Người hơn muôn vật, tài trí thông minh,
Phòng vệ cho mình, nên càng trọn vẹn.
Gặp cơn thiên diễn, gió Á mưa Âu
Hơn được kém thua, khôn còn dại chết,
Người ta phải biết, mình giữ lấy mình,
Nào vuốt nào nanh, nào lông nào cánh,
Sức đua mình mạnh, trí cạnh mình hơn
So sánh khôn ngoan, giữ gìn chủng tộc.
Vệ gia vệ quốc, tức là vệ thân,
Vệ cả toàn quần, ấy là tự vệ.

Trích: Phan Bội Châu: thân thế và sự nghiệp.
Tác giả: Thế Nguyên
NXB Văn hóa-thông tin 1997

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: