NAM QUỐC DÂN TU TRI (13-15/24)

Phan Bội Châu

GIÁC QUẦN THƯ
Quyển thứ nhất
NAM QUỐC DÂN TU TRI
(tất cả 24 bài) 1-3 4-6 7-9 10-12 13-15 16-18 19-21 22-24

13. Nghĩa vụ đối với mình

Trong vùng trời đất, rất quý là người,
Đã đứng ra đời, lấy thân làm gốc,
Tay chân tai mắt, là thân một mình
Xã hội gia đình, là thân đoàn thể.
Muốn cho vẹn vẻ, trước sửa lấy mình,
Tâm chính ý thành, vun trồng cỗi gốc.
Lại thêm tài học, đua đuổi đông tây
Nghe nhiều sướng tai, thấy nhiều sướng mắt.
Biết nhiều sướng óc, đầy óc chất khôn,
Lấp bể dời non, chí bền lòng mạnh ,
Bởi thân suy ra, đến nhà đến nước,
Nẻ cho hết mực, đo khắp vùng trời ,
Nghĩa vụ làm người, lớn lao như thế.

14. Nghĩa vụ đối với gia đình

Nhóm muôn ức nhà, mới nên một nước,
Gia đình hòa lạc, là nước tiểu khang
Ta phải lo lường, gia đình cho tốt,
Dưới thời em út, trên thời ông bà,
Giữa thời mẹ cha, với anh với chị.
Giữa theo đạo lý, ta hết lòng ta,
Hiếu với người già, ơn cùng người trẻ,
Hiếu cho phải lẽ, cốt ở tinh thần
Ơn cho có nhân, cốt đường dạy dỗ,
Trong nhà khuôn khổ, nên kiệm nên cần,
Rộng lối làm ăn, gây nên tự lập
Trong nhà mọi việc, thằng ở, con hầu
Ta phải thương yêu, dắt dìu dạy bảo
Chia cơm sẻ áo, ân ý chu toàn,
Chớ lạm quyền trên, chớ kiêu quyền dưới,
Đàn bà con gái, là gốc tề gia
Nhà có phép nhà, nên càng chỉnh đốn.
Gia đình mỹ mãn, tiếng đồn gần xa,
Chòm xóm lân la, gần đèn thời sáng,
Một nhà nhân nhượng, một nước cũng vầy,
Nghĩa vụ ta đây, mới là trọn vẹn.

15. Nghĩa vụ với xã hội

Tứ bề xã hội, bao bọc mình ta .
Từ gần đến xa, một giây vấn vít.
Vải nhờ gái dệt, ruộng nhờ trai cày;
No ấm hàng ngày, là ơn người đó
Buôn nhờ chợ búa, nghề có thợ thuyền
Ăn tiêu quanh niên, nợ người sao khỏi.
Nếu không xã hội, còn có mình đâu?
Ta phải tính sao, cho tròn nghĩa vụ.
Lợi chung với họ, ta phải đắp bồi,
Hại chung với người, ta nên cứu chữa.
Nhà chung e phá, ta phải giữ gìn,
Thuyền chung sợ chìm, ta nên chèo chống.
Lợi gì công cộng, ta phải mở mang
Nghiệp gì chung nhau, ta nên gắng gỏi.
Ngọn đèn soi tối, máy nước uống chung
Bao nhiêu việc công, ta nên hết sức.
Hội thương hội học, hội nông hội công.
Việc xã hội chung, ta nên giùm giúp.
Vun trồng cõi phúc, quạt thổi gió xuân.
Bênh vực quốc dân, đều là nghĩa vụ.

Trích: Phan Bội Châu: thân thế và sự nghiệp.
Tác giả: Thế Nguyên
NXB Văn hóa-thông tin 1997

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: