NAM QUỐC DÂN TU TRI (16-18/24)

Phan Bội Châu

GIÁC QUẦN THƯ
Quyển thứ nhất
NAM QUỐC DÂN TU TRI
(tất cả 24 bài) 1-3 4-6 7-9 10-12 13-15 16-18 19-21 22-24

16. Nghĩa vụ với quốc gia

Góp nghìn ức nhà, mới gây nên nước,
Nước có quyền nước, mới giữ được nhà.
Nước tức là nhà, nhà tức là nước,
Vậy nên nhà nước, hai chữ liền nhau.
Nước là nhà to, nhà là nước nhỏ.
Cơ đồ tiên tổ, thành quách non sông
Xương trắng máu hồng, gây nên gấm vóc
Con Hồng cháu Lạc, nối nghiệp đời đời,
Ruộng ta ta cày, rẫy ta ta phở
Nhà ta ta ở, của ta ta ăn.
Ta là quốc dân, nghĩa chung thờ nước.
Mất còn sống thác, cùng nước thủy chung.
Đất lở trời long, gặp cơn biến cố.
Nước không quyền nước, nhà còn được đâu?
Kiếp ngựa thân trâu, nghĩ càng đau đớn.
Đồng ưu cộng hoãn, ta phải tính sao?
Dìu dắt đồng bào, giữ gìn nòi giống.
Nào người trí dũng, nào kẻ anh tài,
Ráng sức chống trời, bền gan lấp bể.
So cho vẹn vẻ, nghĩa vụ quốc dân.
Ai nấy một phần, chung nhau gánh vác.
Nước còn quyền nước, nghĩa vụ mới xong.
Muôn người một lòng, ta nên ghi tạc.

17. Quyền lợi

Đạo trời rất phải, luật người rất công,
Nghĩa vụ đã xong, há không quyền lợi.
Miệng có quyền nói, óc có quyền suy,
Chân có quyền đi, tay có quyền đẩy,
Mắt có quyền thấy, tai có quyền nghe,
Đất nọ xứ kia, có quyền dời ở,
Viết sách làm vở, quyền bút mặc lòng,
Hội hè việc chung, có quyền nhóm họp,
Thợ thuyền giúp đáp, quyền được chung nhau
Bán bộ buôn tàu, thông thương tùy tiện.
Trải xem pháp hiến, các nước văn minh;
Quyền lợi rành rành, của dân dân được,
Quyền dân giữ trước, thời lợi càng nhiều,
Nghĩa vụ bao nhiêu, bấy nhiêu quyền lợi,
Vốn tất có lãi, ấy đạo công bình,
Quyền lợi rành rành, đồng bào phải biết.

18. Nghĩa hai chữ Độc lập

Nhà kia bốn cột, hai trước hai sau,
Thuyền kia hai chèo, một tả một hữu,
Che mưa cản gió, chống sóng đuổi triều,
Sức phải cân nhau, đôi bên đứng vững.
Thân ta ta dựng, chẳng nương cậy người,
Không phiền lụy ai, không ai đè nén.
Xoay non lấp biển, quấy nước chọc trời,
Đáng bậc làm trai, là người Độc lập.
Độc lập nhiều nhà, mới dựng nên nước.
Nhớ lời thánh trước, kỷ lập lập nhân,
Chớ có nhận lầm, hai chữ Độc lập.

Trích: Phan Bội Châu: thân thế và sự nghiệp.
Tác giả: Thế Nguyên
NXB Văn hóa-thông tin 1997

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: