NAM QUỐC DÂN TU TRI (19-21/24)

Phan Bội Châu

GIÁC QUẦN THƯ
Quyển thứ nhất
NAM QUỐC DÂN TU TRI
(tất cả 24 bài) 1-3 4-6 7-9 10-12 13-15 16-18 19-21 22-24

19. Nhgĩa hai chữ tự do

Cá trong bể rộng, mặc sức vẫy vùng,
Chim trên trời cao, tha hồ bay liệng.
Đạo trời đặt định, mình được tự do.
Song le tự do, có hai đường lối,
Có thực có dối, có thị có phi,
Nếu sai một ly, thời đi một dặm.
Thánh hiền mô phạm, cốt chính thân mình
Vứt cả lợi danh, ngoài vòng cương tỏa,
Quyền thấy ai cả, ngôi kẻ ai cao,
Ngất ngưỡng mặc dầu, trong vòng đạo đức,
Xét suy tiếp vật, mực thẳng đường ngay,
Nhắm lối ta đi, đố ai ngăn cản,
Trăm đường hoạn nạn, một mực khoan thai,
Tự do đường này, ấy là chân chính,
Xưa nay thần thánh, quý trọng tự do,
Há như ai đâu, ăn càn nói loạn,
Chân hươu tay vượn, miệng khướu mắt đồi,
Lêu lổng rông dài, toàn không đạo đức,
Đó là đạo tặc, há phải tự do,
Hai đường khác nhau, ai ơi xin xét.

20. Thế nào là ái quốc

Nòi giống tiên rồng, máu da hoàng hán,
Chôn nhau cắt rốn, ở đất nước nhà,
Nước là mẹ ta, ta là con nước.
Thân con có phúc, thờ mẹ lâu dài,
Mẹ mất con côi, còn gì thân thể.
Cuộc đời dâu bể, trời cướp mẹ mình,
Hồn mẹ lênh đênh, nỗi con chua xót,
Nào người tâm huyết, máu chảy ruột mềm,
Quên mẹ sao nên, phải thương đến nước.
Song lo ái quốc, há phải nói không,
Ái cốt ở lòng, ái không ở miệng,
Người ái quốc miệng, bán tiếng mua danh,
Dối người dối mình, trộm nhân trộm nghĩa.
Ái mà ái thế, không ái còn hơn
Hại cả toàn quần, yêu gì đến nước.
Tùy tài tùy lực, lớn bé mặc lòng,
Góp giọt làm sông, chất hòn nên núi.
Nhiều tay xúm lại, cơ nghiệp nước mình.
Mừng mẹ tái sinh, thỏa lòng con cái,
Thề cùng sông núi, giữ tấm lòng ngay,
Ái quốc ai đây? Thiên vàn ghi tạc!

21. Độc lập với hợp quần

Hai chữ độc lập, với chữ hợp quần,
Hình thức tuy phân, tinh thần vẫn hợp.
Nhiều người tự lập, hợp lại nên quần,
Nhóm họp tinh thần, quần ta độc lập
Cây nhiều núi rậm, nước nhiều bể sâu,
Quần hợp với nhau, bầy càng to tát,
Muôn nghìn sức góp, sức mạnh ai hơn?
Góp muôn nghìn khôn, khôn không xiết kể,
Tạo thời tạo thế, muôn nghìn anh hùng,
Quần đã hợp xong, khó gì độc lập.
Vậy lên độc lập, với chữ hợp quần,
Theo bề tinh thần, vẫn hai mà một,
Kìa nước Ai Cập có học sinh đoàn,
Nước Phi Luật Tân có thanh niên hội,
Mỗi người mỗi giới, độc lập một quần,
Giới cả mỗi quần, độc lập một nước,
Tính đường sau trước khấn nguyện quốc dân,
Nhóm người nên quần, nhóm quần nên nước.

Trích: Phan Bội Châu: thân thế và sự nghiệp.
Tác giả: Thế Nguyên
NXB Văn hóa-thông tin 1997

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: