Hải ngoại huyết thư. I(1)

(Thư viết bằng máu từ nước ngoài gửi về)

Phan Bội Châu (1906)

Lê Đại dịch ra thơ Quốc ngữ. (chú thích của Đặng Thai Mai)

PHẦN ĐẦU

Người nước ta lạ là rất lạ,
Nông nỗi này nghĩ đã biết chưa?
Hay còn mê mẩn mơ hồ?
Hay còn hớn hở như trò chuyện chơi?
Này những kẻ hạnh tai, lạc hoạ(2)
Rặt là người tuấn nhã thông minh,
Ai ơi, xin chớ cậy mình,
Ngu mà ngu thế, thật rành là ngu!
Này những kẻ vong thù nhẫn sỉ,
Rặt là người phú quý vinh hoa,
Ai ơi! Xin chớ khoe ta,
Nhục mà nhục thế, thật là nhục thay!
Bởi trong nước người hay muốn lạ,
Đạo dung thường có giữ được đâu!
Sợ rồi chẳng được bao lâu,
Tôi xin kể hết mấy như sau điều:
Một là nó trăm chiều toan bác(3),
Nghĩ thế nào diệt được giống ta.
Hai là ta cứ lần là,
Giống vàng ta hẳn rồi ra còn gì!
Suy các thứ thổ nghi vật sản,
Trong nước nước mình vạn vạn thức hay
Đến như trăm thức đồ Tây,
Xem không một thức nào tay thợ mình!
Thợ đã vụng, đồ đành xấu xí,
Nó có tham, tham vị hoá tài(4).
Huống năm mươi triệu con người,
Của đâu nó để cho người ăn không?
Âu là nó phải dùng chước nó,
Mượn dao găm giết bỏ giống ta,
Cứ trong lẽ ấy suy ra:
Một là dương bác(5), hai là âm toan(6).
Nghĩ âm toan trước bàn cho tỏ:
Vốn nó tham vì của nước mình:
Ví ngay vét sạch sành sanh,
Kế cùng ta phải liều mình không thôi.
Năm mươi triệu há ngồi chịu chết?
Cũng có phen kịch liệt một lần.
Sao bằng nó lấy dần dần,
Mỗi năm một thuế, mỗi phần một tăng.
Người chịu thuế nai lưng cố đóng,
Của lâu ngày hết rỗng trơ trơ.
Kìa như thuế chợ, thuế đò,
Thuế đinh, thuế thổ, thuế chồ mà đi …
Trăm thứ thuế, thuế gì cũng ngặt.
Rút chặt dần như thắt chỉ se,
Miền kẻ chợ, phía nhà quê,
Của đi có lối, của về thì không!
Ví như giống hồ trùng cổ hoặc(7),
Làm cho người mặt quắt, thịt rơi,
Ví như giống rắn nuốt voi,
Máu kia đã hết, thịt rồi cũng tan!
Ấy cái nghĩa âm toan là thế,
Người giống mình hồ dễ còn đâu.
Sợ rồi chẳng được bao lâu,
Của ăn cũng hết, còn đâu giống người.

(còn nữa)

(2) sống sung sướng, vui vẻ với tai vạ của người khác
(3) bóc lột đến ráo riết
(4) tham vì tiền vì của của ta
(5) bóc lột ra mặt
(6) bóp nặn ngấm ngầm

Trích: Phan Bội Châu Toàn Tập. Tập 2.
Chương Thâu sưu tầm và biên soạn. NXB Thuận Hoá, Huế 1990

Phần Một: [1] [2] [3]
Phần Hai: [1] [2] . . . [n-1] [n]

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: