Hải ngoại huyết thư II(n)

Phan Bội Châu (1906)
Lê Đại dịch ra thơ Quốc ngữ.

PHẦN THỨ HAI (tiếp)

Ngồi nghĩ đến càng đau cả ruột,
Ai ngăn dòng, chống cột là ai?
Ấy ai đua sức gắng tài,
Rẽ mây, phẩy gió, quạt trời cho quang?
Ngoài muôn dặm mơ màng chiếc bóng,
Khách bô đào(1) giấc mộng tha hương.
Trông về một cõi Nam bang,
Nghìn năm nước cũ tìm phương hồn về.
Nào là kẻ khôi kỳ danh sĩ,
Nào là người tuấn vĩ cao nhân,
Ấy ai nhẹ miệng nhanh chân,
Cùng tôi giúp một vài phần là ai?
Trách(2) thế đạo hai vai nặng gánh,
Sức vãn hồi, bút mạnh hơn binh.
Kìa xem luật nước văn minh,
Báo, thư(3), ai có cấm mình tự do.
Xin những bậc sĩ phu trong nước,
Có chữ rằng “đạo giáo tư dân”(4).
Đem lòng nghĩ đến quốc dân,
Lựa dần khuyên nhủ nhau dần từ đây.
Miệng diễn thuyết, dao này chém quỷ,
Lưỡi hùng đàm, gương ấy soi yêu,
Mình không, cắp súng đeo dao,
Nhưng không nó có làm sao được mình,
Đem những chuyện nhiệt thành ái quốc,
Bảo một người tỉnh được một người.
Dần lâu từ một đến mười,
Trăm, nghìn, vạnm ức, ai ai tỉnh dần.
Ai cũng biết hợp quần là thế,
Khắp bọn này, bọn ấy hợp nhau.
Gió nhanh thì sấm cũng mau,
Chữ tâm phụt phút đâu đâu cũng đồng.
Cờ độc lập xa trông phấp phới,
Kéo nhau ra đòi lại nước nhà;
Của nhà ta, trả chủ ta,
Muốn toan cố chấp ắt là chẳng xong.
Cơ sự ấy nói không xiết kể,
Bút truyền thần không vẽ cảnh vui.
Hạ đăng(5) sáng khắp mọi nơi,
Bóng sao thấp thoáng, vẻ trời long lanh.
Đài kỷ niệm tranh vanh trong nước,
Đèn hoan nghênh kẻ rước, người đưa.
Nào người Dụ Cát, Lư Thoa(6),
Nay vừa gặp hội, xin ta gắng lòng.

(Hết)

(1) người phải trốn tránh đi làm vệc nước
(2) gánh trách nhiệm cáng đáng việc đời
(3) báo chí và sách vở
(4) đem đạo nghĩa mà đánh thức dân chúng
(5) đèn thắp trong các buổi lễ ăn mừng
(6) Fukuzawa Yukichi: một nhà học giả tiến bộ ở Nhật cuối thế kỷ 19, và JJ. Rousseau: nhà văn tiến bộ thế kỷ 18 nước Pháp

Trích: Phan Bội Châu Toàn Tập. Tập 2.
Chương Thâu sưu tầm và biên soạn. NXB Thuận Hoá, Huế 1990

Phần Một: [1] [2] [3]
Phần Hai: [1] [2] . . . [n-1] [n]

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: