Viết Toán

Tôi viết tạm vài dòng về một vấn đề hay bị bỏ lơ nhưng lại quan trọng đối với người làm toán. Sau này có thời gian sẽ quay lại sau.

1. Tại sao phải rèn luyện viết toán? Tất nhiên việc làm toán mang tính quyết định trong nghề nghiệp. Tuy nhiên việc viết toán cũng rất quan trọng, không thể xem nhẹ.
– Viết toán để thể hiện kiến thức toán học một cách rõ ràng mà bạn và người đọc có thể hiểu và kiểm chứng được.
– Nếu bạn theo con đường nghiên cứu toán học thì việc viết bài báo chuyên ngành là điều bạn phải thường xuyên, lắm khi còn phải làm nhanh, làm nhiều🙂 . Việc phát triển kỹ năng viết từ sớm rất có ích cho bạn về sau. Các sinh viên sau đại học nên ý thức điều này.
– Viết toán còn giúp bạn hiểu rõ hơn về toán trước mắt là tránh nhiều sai lầm trong khi giải toán ngoài nháp (xem thêm nguyên tắc bốn và năm của phần 2).

V.Arnold (hay một học trò nào đó của Kolmogorov) kể là khi viết bài báo đầu tiên, thầy ông ta giành lấy viết và bảo: bài báo đầu tiên luôn là do người thầy viết, sau đó trò tự mình viết suốt đời. Đây cũng là điều tôi học với thầy mình C.F., nhưng phải viết chung hai bài🙂 .

2. Vài nguyên tắc.
– Viết toán như viết văn. Rõ ràng, diễn đạt chính xác điều muốn nói, người đọc hiểu đuợc và hiểu đúng, đúng chính tả, đúng văn phạm, chấm phẩy, xuống dòng đúng cách. Làm sao khi đọc giống như đọc văn với các công thức toán.
– Văn phải tuyệt đối đúng về mặt toán. Không viết những phát biểu, nhận định sai.
– Viết đúng theo quy tắc mà các bài báo chuyên ngành phải tuân theo (cần tìm hiểu thêm).
– Có cấu trúc rõ ràng, nhất là với những bài báo dài mang tính khảo sát. Điều này để bạn và người đọc có cái nhìn tổng thể về vấn đề. Ngoài ra nó còn giúp bạn sau đó dễ dàng phát triển lên, lấp đầy những khoảng trống để tạo thành lý thuyết hoàn chỉnh.
– Viết các chuyển đoạn, các bình luận có ích. Đừng chỉ viết toàn những định nghĩa, định lý, bổ đề khô khan, khó hiểu và rời rạc. Viết các chuyển đoạn để liên kết các thành phần bài viết làm bài viết tự trôi chảy. Viết các đánh giá để nói rõ ý nghĩa của các kết quả, kỹ thuật, ý tưởng toán.

3. Rèn luyện. Dưới đây là vài gợi ý.
a) Người học:
– Tập viết các bài tập toán: viết các bài giải như là viết báo chuyên ngành (một giáo sư ở TAMU nói rõ điều này), dùng LaTeX càng tốt.
– Tập viết lại các định lý, chứng minh theo cách của mình.
– Tập viết đánh giá, nhận xét, kết luận.
– Tự mình nghiêm khắc với bài viết của mình. Học hỏi sách báo, tự sửa, thay đổi, hoàn thiện trước. Đừng ỷ lại vào thầy.
– Có bạn bè hay thầy góp ý, sửa chữa thì rất quý, nhất là khi mới bắt đầu.
b) Người dạy:
– Khuyến khích sinh viên viết bài giải đúng đắn ngay từ đầu.
– Sửa chữa những sai sót, hướng dẫn viết nâng cao khi họ đã thuần thục những bước cơ bản (ba nguyên tắc đầu ở phần 2).

Lời cuối cho loạt bài trao đổi chung về toán lần này: Những đều tôi viết đều là những kinh nghiệm riêng và những quan sát, học hỏi từ các giáo sư, bạn bè, đồng nghiệp. Chúng có thể đúng với người này, không đúng với người khác, có người biết rồi, có người chưa. Điều quan trọng là các bạn rút ra được điều gì bổ ích. Chúc các bạn vững bước và hẹn gặp lại, i.e. xin chào phần 2.

Hoàng Thạch Luân

One Response to “Viết Toán”

  1. htluan Says:

    Sau vài lần trao đổi với bạn bè, tôi viết ra thêm vài điều cần lưu ý:
    – Nếu bạn viết toán bằng tiếng Anh (hay ngoại ngữ nói chung) mà thấy dở, thì đừng vội cho là vì tiếng Anh bạn dở (mặc dù điều đó có thể đúng🙂 ). Trước hết cần xem tư duy trong khi viết của bạn có dở hay không. Tiếng Anh dở có thể tra từ điển, hỏi nhanh bạn bè để sử cho đúng, cho hay hơn, chứ tư duy lộn xộn trong viết lách thì phải tập luyện rất nhiều mới khá lên được.
    – Nếu bạn viết mà người khác đọc không hiểu thì đường vội cho là mình cao siêu, người ta dở không hiểu được cái hay của bạn. Phải xem lại coi bạn có biết mình viết cái gì không!
    – Nếu bạn viết mà sau một thời gian ngắn đọc lại không hiểu nổi thì … nguy to. Nên cầm bút viết lại ít nhất là cho mình hiểu trước đã😦


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: