Nhân đọc “Vấn đề cải cách” của Phan Khôi

Đây là một loạt bài báo của Phan Khôi đăng trên báo Trung Lập, Sài Gòn, năm 1930. Bản sưu tầm của Lại Nguyên Ân nằm trong Hồ sơ Phan Khôi, trên trang http://www.viet-studies.info/. Bạn đọc xem toàn bài tại đây. Tóm ý lại là Phan Khôi chủ trương Cải cách học thuật tư tưởng trước hết. Phải cải cách tận gốc, chứ không phải dở dở uơng uơng, khư khư giữ cái ruột cũ kỹ của mình mà chỉ lấy cái vỏ mới mẻ của người. Phải theo cái gốc học thuật tư tưởng của phuơng Tây chứ không phải chỉ biết cái ngọn ở đường vật chất. Tác giả lấy hai ví dụ cải cách bên Nhật và Tàu để minh chứng cho luận điểm của mình. (Rất tiếc là không thấy Phan Khôi đá động hay phân tích phong trào Duy TânĐông Kinh Nghĩa Thục bên ta.)

Ngoài ra Phan Khôi còn có các bài báo nói về chuyện cải cách làm cho có hay làm lấy tiếng thời bấy giờ.

Đó là một chút đàm dãi của Phan Khôi.

Xem các bài diễn thuyết của Phan Chu Trinh, các bài báo của Phan Khôi cũng như các tranh luận trên báo chí thời 1930 mới hỡi ôi, tư tưởng chính thống của nước ta sau ba phần tư thế kỷ chẳng những quay lại con số không, mà còn lùi qua số âm nữa. Việc cải cách mang tính hệ thống ở tầm mức toàn xã hội thì thôi chẳng bàn. Vậy thì ta làm được gì? Lấy tinh thần cải cách trên mà nói thì mỗi người trước hết cần thay đổi cái tư tưởng của mình. Mỗi người phải tìm đường cứu mình trước đã rồi mới nói đến cứu người. Tôi bỏ lửng ở đây.

Hoàng Thạch Luân (Minnesota 15.1.2008, một trong những ngày không làm được điều gì có ý nghĩa)

3 Responses to “Nhân đọc “Vấn đề cải cách” của Phan Khôi”

  1. PVT Says:

    Nhờ đọc bài này mới biết Phan Khôi là ai…

  2. htluan Says:


    Ông Phan Khôi ở nước ta
    Mà tôi lại thấy rất là Tây Âu
    Nhắn người dạo cảnh năm châu
    Nằm mơ ngái ngủ còn lâu mới bằng

    🙂

  3. htluan Says:

    Tự trào …

    Có anh L ở xứ băng
    Lên blog nói dóc, hàm răng vẫn còn
    Mười năm xa cách Sài Gòn
    Nói nhiều làm ít nghe mòn lỗ tai


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: