Làm sao xin tiền (I)

Tác giả: Giáo sư Lê Dũng (khoa Toán, University of Texas, San Antonio)

Loạt bài gồm bốn phần: [1][2][3][4]

GVietMath: Theo lời tác giả, khi viết bài này tác giả vừa xem xong truyện Kim Dung nên còn chịu ảnh hưởng văn phong. Chúng tôi hy vọng các thông tin trong bài viết sẽ giúp ích cho người đọc.

Bạn vừa “vinh quy” (bảo vệ xong luận án tiến sĩ) nhưng chưa “bái tổ” (không nhất thiết) vì còn phải xuống núi giang hồ 2-3 năm thu lượm thêm công lực; bái kiến các quái kiệt, anh hùng, đại ma đầu etc., để học hỏi hay tỉ thí võ công; tham dự các buổi “luận kiếm” (conference) để thi triển công phu, thảo luận võ học …

Trong thời gian này, bạn sẽ xác định con đường mình sẽ đi (không phải do sư phụ (advisor) của bạn vạch ra nữa), tuyệt đỉnh công phu nào sẽ luyện, kẻ thù (problem) nào sẽ phải diệt (solve)… Các danh xưng lúc này bao gồm PostDoctoral fellow (Tiến sĩ thực (thiệt) tập (làm)), visiting assistant professor (giáo sư thực tập để phân biệt với giáo sư trợ giảng tenure tracked assistant professor, có khả năng được hạn ngạch hay tenure).

Có thể bạn cũng đã qua thời kỳ xông pha đó mà đã dừng bước giang hồ và tìm được một cái động/chùa thu nhận để trở thành sư thúc (giáo sư phụ giảng/assistant prof) trước khi trở thành sư bá (phó giáo sư / associate professor) rồi là sư cụ (giáo sư / full professor).

Trong cả hai trường hợp đó, bạn đều phải khẳng định “Ta là ai trong cõi nhân gian này”? Tất nhiên bạn phải hỏi mình “Con đường nào em đi” để sau này không bị thổn thức “giờ mưa gió não nề!”.

Tôi giả thiết rằng bạn đang ở chu du ngoài đất Việt (vì tôi không rành lắm chuyện gì đang xảy ra trong giới võ lâm ở đó!). Bài viết này chỉ mong mang lại một vài kinh nghiệm tôi đã trải qua trong quãng “đời mưa gió” ở xứ cờ hoa tôi đang sống và hành hiệp. Ở đây, giới giang hồ không giống như trong Kim Dung đã tả (mà ở cái xứ “rốn của thiên hạ” đấy chuyện cũng không như vậy!). Ở đây, chùa Thiếu Lâm là một công ty rất lớn, môn sinh là khách hàng (và thượng đế) và sư sãi chỉ là những người làm công (có điều quý tộc hơn chút so với dân “cổ cồn” xanh hay trắng). Khách giang hồ không có đi lung tung, không làm chi cả mà cứ vào tửu quán rượu thịt như đã tả (hẳn chỉ có ăn quịt rồi bảo “ông đánh cho ..xoá…!”). Chùa thì cũng có tiền do khách thập phương để cho sư ăn chay trường (bằng salary), nhưng vẫn bảo các sư con cầm bình bát đi xin thêm (grant).

Có thực mới vực được đạo, chùa thêm nổi tiếng, sư sãi thêm đệ tử, chóng lên chức (và niết bàn) v.v.

Vậy hãy bàn chuyện “xin tiền” (hay viết proposal, cho nó oai!).

Ở xứ cờ hoa, có rất nhiều quỹ (foundation) do nhà nước (state/federal) hoặc tư nhân (những kẻ giàu có khi gần chết mới thấy hối hận và biết ơn) đóng góp tiền của cho khách giang hồ (khách thơ, whatever!). Quy mô lớn nhất thì phải do nhà nước là chắc rồi! Ai cũng phải cúng thuế cho ổng mà lị! Kể một số tên trùm hay đại gia: National Science Foundation (NSF hay Quỹ Khoa Học Quốc Gia), National Institute of Health (NIH hay Viện Quốc Gia về Sức khoẻ), Department of Defense (DOD hay bộ quốc phòng), NASA (ai cũng biết!)… Ngoài ra thì có các quỹ tư nhân như Ford, Sloan, Shaw, McArthur foundations. ..

Tại các chùa cũng có tiền mọn cho các sư mới vào (startup grant, internal grant, developement grant…). Các oản này thì không khó xin lắm vì các sư thường “từ bi hỉ xả” với nhau (tôi chìa oản thì sư chìa chuối). Tuy vậy cái khó là trong chùa có lắm môn phái lắm ( Ðại thừa, tiểu thừa, cả … xoá … nữa!), nên phải giải bày bằng cái thứ ngôn ngữ “quảng đại quần chúng” cho cả chúng tăng nghe thì mới may ra thủng! Thế này nhé: dân biology chỉ học đến calculus I là đủ xài; tôi phang PDEs vào (đừng nói chuyện khác!) thì họ đã đọc như tiếng Phạn mất rồị Thế làm sao mà thủng? Một sư cụ nói với tôi là đừng dùng ngay cả sin va cos trong bài tụng! Tôi thử một lần, bị bác, gửi cho NSF thì lại được! Phật pháp quả là vô biên! Sau này, các sư thấy cái bóng “đại gia” NSF thì mới ngộ: chắc chú này không loè bịp, thôi cho chú ấy một oản!

Vậy cái mệt to vẫn là làm sao xin tiền đại gia! Tại sao phải làm? Ích Lợi gì?

Sau đây là một vài thủ tục/kinh nghiệm mà mình biết. Xin chia sẻ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: